شرايع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام

مؤلف:

جعفر بن حسن بن يحيي بن حسن بن سعيد هُذلي نجم الدين ابوالقاسم حلّي، مشهور به محقق حلّي (م 676 ق).

زندگينامه و اظهار نظرها:

وي که يکي از بزرگ ترين علماي اسلام و مکتب تشيع در طول تاريخ است که در شهر حلّه به دنيا آمد. گفته شده که خواجه نصرالدين طوسي گاه در درس محقق حاضر مي شد و محقق به احترام خواجه از جا برخاسته، از او درخواست تدريس مي نمود، ولي او قبول نمي کرد و به استماع درس مي پرداخت.
در صورت عدم قرينه، محقق مطلق، متوجه به اين دانشمند است که در علم و فهم شهره آفاق است و طوائف اعلام به مقامات عالي او اعتراف کرده اند. علامه حلّي درباره او مي گويد: «کان افضل اهل عصره في الفقه».

استادان:

پدرش حسن، نجيب الدين محمد بن جعفر بن هبة الله ابن نما، سيد فخار بن معدّ موسوي، محمد بن عبدالله بن زهره حسيني، حلبي، سالم بن محفوظ بن عزيزة بن وشاح، مجدالدين علي بن حسن بن ابراهيم عريضي.

شاگردان:

خواهرزاده وي حسن بن يوسف بن مطهر معروف به علامه حلّي، عبدالکريم بن احمد بن موسي بن طاووس، عزالدين حسن بن ابوطالب يوسفي آبي، يحيي بن احمد بن يحيي بن حسن بن سعيد هذلي، محمد بن احمد بن صالح قُسِّيني، ابو جعفر محمد بن علي قاشي، محفوظ بن وشاح بن محمد، يوسف بن حاتم عاملي، صفي الدين عبدالعزيز بن سرايا الحلّي.

تأليفات مهم:

شرائع الاسلام في مسائل الحلال و الحرام، مختصر النافع، المعتبر في شرح المختصر، نکت النهايه، المعارج في اصول الفقه، نهاية الاصول الي المعرفة الاصول، رسالة التياسر في القبلة، اللُّهنة في المنطق [1] و....

معرفي اجمالي کتاب:

شرايع، که در صحت و قوام بي نظير است، مرجع بيشتر فقها و مراجع مي باشد و از سبک و اسلوب خاصي برخوردار است. شرايع الاسلام حاوي دوازده هزار مسئله از مسائل حلال و حرام و شامل کليه ابواب فقهي است.

شروح و تعليقات:

مسالک الأفهام، از شهيد ثاني؛ جواهرالکلام، از شيخ محمد حسن نجفي؛ موارد الانام از شيخ عباس بن علي کاشف الغطاء.

وضعيت نشر:

اين کتاب در چهار جلد به زبان عربي، به کوشش انتشارات استقلال، در تهران، به سال 1409 ق چاپ و منتشر شده است.

پی نوشت:

[1]. روضات الجنات، ج 2، ص 432؛ موسوعة الطبقات الفقهاء، ج 7، ص 55؛ علماي بزرگ شيعه ، ص 61.

منبع: کتابشناسي تفصيلي مذاهب اسلامي